การรักษาความผิดปกติของคนไข้ที่มีการเจริญเติบโตของขากรรไกรล่างที่มากกว่าปกติ
(ฟันล่างครอบฟันบน) (CLASS III MALOCCLUSION) และการรักษาคนไข้ที่มีอาการแพ้
หายใจทางปาก เป็นหวัดบ่อยๆหรือมีอาการหอบหืด (MOUTH BREATHER, CHRONIC ALLERGIC RHINITIS &UPPER RESPIRATORY TRACT OBSTRUCTION SYNDROME)
 โดยการขยายขากรรไกรบน และโพรงจมูก  
ด้วย เครื่องมือขยายขากรรไกรบนแบบเร่งด่วน (RAPID MAXILLARY EXPANDER) และ
 เครื่องมือดึงขากรรไกรบนออกมาด้านหน้า (นอกปาก) แบบกลับทิศ (FACE MASK)

1. ขยายขากรรไกรบนที่แคบ เพื่อแก้การสบฟันที่ผิดปกติ (Cross-bite)
2. ขยายขากรรไกรบนโดยมีจุดมุ่งหมายที่จะทำให้รอยต่อของกระดูกรอบๆ ขากรรไกรบนแยกออกจากกัน แล้วจึงจะดึงขากรรไกรบนให้มาด้านหน้า ให้มาครอบฟันล่าง (Class III Early Treatment)
3. ขยายขากรรไกรบนออก โดยมีจุดมุ่งหมายที่จะทำให้โพรงจมูกขยายตัวด้วย เช่นในคนไข้ที่ หายใจทางปาก (Mouth Breather) ต่อมทอนซิลอักเสบ (Chronic Tonsilitis) เป็นหวัดบ่อยๆ มีอาการแพ้เรื้อรัง (Chronic Allergic Rhinitis) หอบหืด (Asthma) หรือมีผนังกึ่งกลางจมูกคด(Deviated Nasal Septum)

1. ทันตแพทย์จัดฟันจะ ใส่เครื่องมือนี้ (RME) ที่ ขากรรไกรบน ด้วย ซีเมนต์ (Cementation) แล้วทิ้งไว้ ประมาณ 24 ชม. กรณีที่ติดด้วยกาว(Bonding) สามารถทำการขยายขากรรไกรได้ทันที
2. ให้คนไข้ หรือผู้ปกครอง ขยายขากรรไกรบน โดยหมุนวันละ 2 ครั้ง เช้า/เย็น โดยสอดกุญแจลงไปในรูกุญแจจนสุด หมุนกุญแจช้าๆในทิศลงสู่คอ เมื่อหมุนจนสุด จะเห็นรูกุญแจใหม่โผล่ขึ้นมาแทน ไขตามที่ ทันตแพทย์จัดฟันสั่ง เมื่อไขถูกต้อง ฟันหน้า 2 ซี่บนจะห่างออกจากกัน
3. ไม่ไขกุญแจกลับทิศ
4. ในกรณีที่ต้องใช้ Face Mask เพื่อดึงขากรรไกรบน ออกมาข้างหน้า เพี่อให้ ฟันบนครอบฟันล่าง (ภาพที่ 3, 4 และ 5)
   หลังจากการขยายขากรรไกรบนแล้ว จะใช้ Elastics ขนาดเล็ก ดึงขากรรไกรบน ออกมาข้างหน้า เพี่อให้ ฟันบนครอบฟันล่าง  ภายในเวลา 4-5 สัปดาห์

1. เมื่อไขถูกต้อง ฟันหน้า 2 ซี่บนจะห่างออกจากกันแสดงว่ารอยต่อกระดูกขากรรไกรบนแยกออกจากกัน (ภาพที่ 1 )
2. การหายใจจะดีขึ้น เริ่มหายใจทางจมูกได้คล่อง
3. ฟันบนควรครอบฟันล่างบ้าง  ไม่มีอาการเจ็บปวด

ข้อควรรู้ ในกรณีที่ต้องใช้ Face Mask
เพื่อดึงขากรรไกรบน ออกมาข้างหน้าและให้ ฟันบนครอบฟันล่าง ถ้าสามารถจัดให้ฟันบนครอบฟันล่างมากกว่าปกติ (Overcorrection) ถือว่าการดึงประสบผลสำเร็จ หรือคนไข้ร่วมมือดีมาก ท่านมีเวลาดึงไม่มากนักประมาณ 4-5 สัปดาห์ เท่านั้น การดึงในช่วงเวลาหลังจาก สัปดาห์ที่ 6 แทบจะไม่ได้ผลเลย เพราะ กระดูกที่ประกอบกันเป็นขากรรไกรบน ด้านซ้ายและขวา จะประสานติดกันอีกอย่างรวดเร็วในช่วงเวลานี้ (ภาพประกอบที่ 6 และ 7) เพราะฉะนั้นท่านจะต้องดูแลให้คนไข้ (ลูกของท่าน)ใช้เครื่องมือ Face Mask ตลอด 24 ชม. ยกเว้น เวลาทานอาหาร อาบน้ำและแปรงฟัน

ขากรรไกรบนถูกดึงออกมาจากตำแหน่งเดิมประมาณ  6 มม.

 

---

ภาพคนไข้รายที่ 1  อายุ 11 ปี

ก่อนการรักษา	3 สัปดาห์ หลังการรักษา
ภาพที่ 8	ภาพที่9
ภาพที่ 10	ภาพที่ 11
ภาพที่ 12	ภาพที่ 13***

 *** ช่องว่างที่เกิดระหว่างฟันหน้าบนทั้งสองซี่จะค่อยๆปิดลงด้วยตัวเองโดยธรรมชาติ  หรือทันตแพทย์จัดฟันจะเป็นผู้ปิดให้ ในระยะที่ 2 ของการรักษา
          ภาพที่ 10 และ 11 โปรดสังเกตการเปลี่ยนแปลงของใบหน้าบริเวณแก้ม ที่มีความสมบูรณ์มากขึ้น

 

การรักษาความผิดปกติของคนไข้ที่มีการเจริญเติบโตของขากรรไกรล่างที่มากกว่าปกติ (ฟันล่างครอบฟันบน) (CLASS III MALOCCLUSION) และการรักษาคนไข้ที่มีอาการแพ้ หายใจทางปาก เป็นหวัดบ่อยๆหรือมีอาการหอบหืด (MOUTH BREATHER, CHRONIC ALLERGIC RHINITIS &UPPER RESPIRATORY TRACT OBSTRUCTION SYNDROME)  โดยการขยายขากรรไกรบน และโพรงจมูก   ด้วย เครื่องมือขยายขากรรไกรบนแบบเร่งด่วน (RAPID MAXILLARY EXPANDER) และ  เครื่องมือดึงขากรรไกรบนออกมาด้านหน้า (นอกปาก) แบบกลับทิศ (FACE MASK)

การรักษาของคนไข้รายที่ 2 ที่มีการเจริญเติบโตของขากรรไกรล่างที่มากกว่าปกติ (ฟันล่างครอบฟันบน) (CLASS III MALOCCLUSION) ภาพประกอบหมายเลข 1 และ 2 เครื่องมือนี้เรียกว่าเครื่องมือขยายขากรรไกรบนแบบเร่งด่วน หรือ RME (Rapid Maxillary Expander) ภาพประกอบหมายเลข 3, 4 และ 5 เครื่องมือนี้เรียกว่าเครื่องมือดึงขากรรไกรบนออกมาด้านหน้า (Face Mask) รูปที่ 3  โดยใช้ร่วมกับเครื่องมือขยายขากรรไกรบนแบบเร่งด่วน ( RME)  รูปที่ 4 และ 5 ขั้นตอนการรักษา ทันตแพทย์จัดฟันจะ ใส่เครื่องมือนี้ (RME) ที่ ขากรรไกรบน ด้วย ซีเมนต์ (Cementation) แล้วทิ้งไว้ ประมาณ 24 ชม. กรณีที่ติดด้วยกาว(Bonding) สามารถทำการขยายขากรรไกรได้ทันที ให้คนไข้ หรือผู้ปกครอง ขยายขากรรไกรบน โดยหมุนวันละ 2 ครั้ง เช้า/เย็น โดยสอดกุญแจลงไปในรูกุญแจจนสุด หมุนกุญแจช้าๆในทิศลงสู่คอ เมื่อหมุนจนสุด จะเห็นรูกุญแจใหม่โผล่ขึ้นมาแทน ไขตามที่ ทันตแพทย์จัดฟันสั่ง เมื่อไขถูกต้อง ฟันหน้า 2 ซี่บนจะห่างออกจากกัน ไม่ไขกุญแจกลับทิศ ใช้ Face Mask เพื่อดึงขากรรไกรบน ออกมาข้างหน้า เพี่อให้ ฟันบนครอบฟันล่าง (ภาพที่ 3, 4 และ 5) หลังจากการขยายขากรรไกรบนแล้ว จะใช้ Elastics ขนาดเล็ก ดึงขากรรไกรบน ออกมาข้างหน้า เพี่อให้ ฟันบนครอบฟันล่าง  ภายในเวลา 4-5 สัปดาห์ สิ่งที่จะสังเกตเห็น ในรอบ 1-2 สัปดาห์  เหมือนกับที่พบในคนไข้รายที่ 1 ข้อควรรู้ ในกรณีที่ต้องใช้ Face Mask เพื่อดึงขากรรไกรบน ออกมาข้างหน้าและให้ ฟันบนครอบฟันล่าง ถ้าสามารถจัดให้ฟันบนครอบฟันล่างมากกว่าปกติ (Overcorrection) ถือว่าการดึงประสบผลสำเร็จ หรือคนไข้ร่วมมือดีมาก ท่านมีเวลาดึงไม่มากนักประมาณ 4-5 สัปดาห์ เท่านั้น การดึงในช่วงเวลาหลังจาก สัปดาห์ที่ 6 แทบจะไม่ได้ผลเลย เพราะ กระดูกที่ประกอบกันเป็นขากรรไกรบน ด้านซ้ายและขวา จะประสานติดกันอีกอย่างรวดเร็วในช่วงเวลานี้ เพราะฉะนั้นท่านจะต้องดูแลให้คนไข้ (ลูกของท่าน)ใช้เครื่องมือ Face Mask ตลอด 24 ชม. ยกเว้น เวลาทานอาหาร อาบน้ำและแปรงฟัน (ภาพประกอบที่ 6 และ 7) ภาพประกอบหมายเลข 6 และ 7 ขากรรไกรบนถูกดึงออกมาจากตำแหน่งเดิมประมาณ  6 มม.   ภาพคนไข้รายที่ 2  อายุ 11 ปี ก่อนการรักษา 3 สัปดาห์ หลังการรักษา ภาพที่ 8 ภาพที่9 ภาพที่ 10 ภาพที่ 11 ภาพที่ 12 ภาพที่ 13 ภาพที่ 14 ภาพที่ 15 *** ภาพที่ 6 ภาพที่ 7  *** ช่องว่างที่เกิดระหว่างฟันหน้าบนทั้งสองซี่จะค่อยๆปิดลงด้วยตัวเองโดยธรรมชาติ  หรือทันตแพทย์จัดฟันจะเป็นผู้ปิดให้ ในระยะที่ 2 ของการรักษา           ภาพที่ 10 และ 11 โปรดสังเกตการเปลี่ยนแปลงของใบหน้าบริเวณแก้ม ที่มีความสมบูรณ์มากขึ้น           ถ้าการเจริญเติบโตในระยะต่อมาของคนไข้เป็นไปอย่างสมดุลย์   การรักษานี้ สามารถทำให้ทันตแพทย์จัดฟันให้การรักษาแก่คนไข้ได้โดยไม่ต้องผ่าตัด  หรือสามารถลดความรุนแรงของปัญหาการสบฟันที่ผิดปกติ (MALOCCLUSION)ลงได้ ภาพประกอบได้รับอนุญาตจากผู้ปกครองของคนไข้แล้ว เรียบเรียงโดย ทพ.ญ. พิชารัตน์ สมศิริ ทพ. ชวาล สมศิริ 19/4/48